Yazar: Ender Balcı

Krediler

Bankalar kredileri kendi politikalarını da gözeterek sınıflandırırlar. Müşteri, “ kendinin hangi sınıfta olduğunu ya da çalıştığı bankalar değerlendirme ve algısında hangi sınıfta değerlendirildiğini” bilemez ancak kredinin tesis edilmesinden, teminatına ve fiyatlamasına kadar kredi maliyet ve devamlılığını sağlayacak tüm değişken ve parametrelerde bu sınıflama esastır.

Kobi firma bunu önceden BCD’den alacağı hizmetle yönetebilir ve yürütebilir.

Minimal risk ve düşük risk, firmaların öz sermaye – nakit yaratma kapasitesinin yüksekliğini , iyi yönetim gibi unsurları gösterir ve genelde uluslararası bağımsız denetim ve derecelendirme raporu ile performansı teyit edilen firmaları ifade eder.

Ancak Türkiyede mevcut 3.300.000 KOBİ firmanın, “esnaf” şeklinde ifade edebileceklerimiz dışında kalan 500- 600 bininden çok azı bu kapsamda çalıştığından, çoğunlukla banka ve kreditörler tarafından hem kendi politikaları hem de çalışanlarının tecrübe ve isteklilikleri çerçevesinde riskli olarak değerlendirilmekte, bu da gerek işletme ve gerekse yatırım finansmanında gerekli desteklerin uygun teminat ve faiz oranları ile sağlanmasını oldukça zorlaştırmaktadır.

KOBİ dünyasında bu tanımla ifade edebileceğimiz ve banka algısında bu çerçevede yer alabilecek firma azlığını göz önüne aldığımızda Makul ve Makbul risk olarak ifade edilebilecek firma tanımını “istikrarlı performansını sürdürebilen özkaynak-gelir ve nakit yaratma gücü yüksek firmalar” olarak ifade edebiliriz. Bankalar nezdinde ise bu firmaların kredilerinin genel anlamda kefalet karşılığı tesis edilebildiğini görmekteyiz.

Orta risk ise BCD ’ nin misyonunda da ”KOBİ firmaları korumaya yönelik yer alan piyasa etkileşim ve değişkenlerine açık ve duyarlı firmalardaki olası etkilenme olasılığını ve sonuçta banka ve kreditörlerin yakın izledikleri firmaları” ifade etmektedir. Bu tür firmaların kredilerinin ağırlıklı maddi teminat ile tesis edildiği görülmektedir.

Bu kredilerin ve limitlerinin kimi zaman azaltılması -dondurulması– geri çağrılması ya da risk seviyesine indirilmesi, KOBİ firmaların uygulamalarda muhatap kaldıkları hem piyasa hemde basında zaman zaman karşılaşılan bir durumdur. Kredi maliyetleri de göreceli daha yüksektir.

Yüksek risk ise “KOBİ firmalarda süreklilik içeren gerilemeyi” ifade ettiği için banka ve kreditörler nezdinde genel olarak moralite ve kredibilite olumsuz değerlendirilmektedir.

Bankaların kendi aralarındaki istihbarat bilgi alışverişleri – pari passu uygulamaları ( Bir bankanın kredi tesis koşullarının diğer bankalarca da teminat koşullarında eşlenik aynı içerikte istenilmesi/şart koşulması) – Kredinin limitinin dondurulması, geri çağrılması gibi uygulamalar ile bankaların politikalarındaki farklı yaklaşımlar sonucu yansımalar, KOBİ nin istikrarlı ve devamlılığını sağlayacak finansal yönetimine çok ciddi olumsuzluklar getireceğinden BCD danışmanlık analiz ve önerileri KOBİ firmalar için hayati önem arzetmektedir.

En yaygın sonuçlardan biri de piyasada makul riske sahip firmaların kullandıkları ortalama faiz oranlarının kimi zaman 1/3 e varan oranlarda daha fazla kredi faiz oranı ile kredi kullanmak mecburiyetinde kalmalarıdır.

Bu durum makul riskin tanımı içinde yer alan nakit yaratma ve karlılığın olumsuz etkilenmesine neden olmaktadır. İflas eden ya da zor duruma düşen KOBİ lerin önemli bölümü kar edemediklerinden değil, likitide ve banka ve kreditörlerce finansman olanaklarının kısıtlanması ya da zaman içerisinde sık değişiklik göstermesi nedeni ile gerçekleşmektedir.

BCD bu çerçevede şu hizmetleri sunmaktadır:

• KOBİ firmaların ekonomik ve finansal ön tanı ve bulgularının saptaması,
• Kobi firmaların finansal ihtiyaç analizi,
• KOBİ firmalar için en uygun finansman ve kredi modelinin analizi,
• KOBİ firmalara gerekli finansman kaynaklarını sağlama altyapısının hazırlanması,
• Uygun vade ve kullanım süreçlerininin belirlenmesi,
• Kredi dosyalarını oluşturulmasının yönlendirilmesi,
• Banka ve Finans kuruluşları ile fiyat, teminat, vade ve diğer görüşmelerin altyapısının hazırlanması,
• KOBİ firmaların kredi başvuru ve taleplerini yönetme, Banka ve finans kuruluşları ile olan ilişkilerin yönlendirilmesine yönelik öneriler geliştirilmesi,
• Bu kapsamdaki KOBİ firmanın kendi öz disiplini için yaptğı çalışmalarla aynı zamanda Banka ve finans kuruluşlarınında KOBİ firmamıza yönelik yapacağı kredi ve limit çalışmalarının da daha hızlı ve verimli yapılmasına olanak sağlanması.

Sermaye

İşletme sermayesi ki en önemli işlevi firmaların günlük nakit ihtiyacı ve operasyonlarının sürdürülebilmesini sağlamaktır. Ticaretin, hizmet alımının, tedarik, stok, üretim ve pazarlama operasyonları ile harcamaların finansmanını ifade eder. Diğer bir deyişle borç finansmanıdır.

Banka ve kreditörlerce işletme sermayesi anlamında sunulan hizmetlere aşağıdaki ürünleri sayabiliriz.

• Nakit Kredi (Spot ve Rotatif)
• Eşit Taksitli Ticari Kredi
• BCH Kredileri
• Faktöring Limiti
• Gayri Nakdi Krediler (Teminat Mektubu, Aval Kabul vs.)
• Akreditif

Yatırım sermayesi, firmaların genelde işlerini büyütmeye yönelik yatırımlarının finansmanını ifade eder.

Kreditörlerce işletme sermayesi anlamında sunulan hizmetlere aşağıdaki ürünleri sayabiliriz.

• Eşit Taksitli Ticari Kredi
• Ara Ödemeli ve Eşit Taksitli Ticari Kredi
• Leasing

BCD bu çerçevede şu hizmetleri sunmaktadır:

• KOBİ firmaların ekonomik ve finansal ön tanı ve bulgularını saptama,
• KOBİ firmaların finansal ihtiyaç analizini yapma,
• KOBİ firmalar için en uygun finansman ve kredi modelinin analizi,
• KOBİ firmalara gerekli finansman kaynaklarını sağlama altyapısının hazırlanması,
• Uygun vade ve kullanım süreçlerini belirleme,
• Kredi dosyalarını oluşturma ,
• Finans kuruluşları ile fiyat, teminat, vade ve diğer görüşmelerin altyapısının hazırlanması,
• KOBİ firmaların kredi başvuru ve taleplerini yönetme, finans kuruluşları ile olan ilişkilerin yönlendirilmesi ve öneriler geliştirilmesi.

Rasyolar

Bankalar ve finansman kuruluşları çokça sayıda KOBİ ile bir yoğunluk içinde çalışmaktalar. Şubelerde hızlı çalışan devinimi (turnover ) ile şubelerde hızlı değişen çalışan yapısı KOBİ firmaların sürekli kendilerini yeni banka müdür ve çalışanlara tanıtma, ifade ve ispat etme zorunluluğu ile yükü getirmektedir. Çokça finans sektörü genç çalışanın sektör ve işkolu bilgi tecrübe eksikliği banka ve diğer finans kuruluşları genel müdürlük krediler birimlerininde KOBİ firmaları sadece finansal rasyolarla değerlendirmelerine neden olabilmektedir.

BCD bu çerçevede şu hizmetleri sunmaktadır:

• KOBİ firmaların rasyolarının bankaların değerlendirme kriterlerine uygun çıkmasını sağlayacak finansal önerilerde bulunur,
• Gerek KOBİ firma bilançosunda yer alan duran varlıklar ve gerekse kefalet imzası olan ortakların gayrımenkul varlıklarının güncel SPK lisanslı firmalarca değerlendirmesinin yaptırılmasını önerip – sağlayarak bu varlıkların güncel gerçek değerlerin rasyolara doğru değerlerden hesaplanmasını ve yansımasını sağlar,
• 6111 sayılı kanun kapsamı örneğinde olduğu özünde KOBİ lehine olmasına rağmen bilanço ve rasyolara matematiksel yansımasının olumsuz etkilerinin doğru yorumlanma ve değerlendirilme desteği sağlar,
• Bankaların uygun bulup tesis ettiği kredilerin yine kendilerince kullandırımı sonrası izleyen ara dönem bilanço değerlendirmelerinde bu kerre aynı KOBİ firmanın borçlanması artmış olarak değerlendirilmesi ve KOBİ firma ratinglerin ve kredi limitlerine olumsuz yansımaların yönetilmesi desteği sağlar,
• KOBİ firmaların banka ve kreditörler nezdinde finansal itibarlarını maksimize ederek bilinçli yönetmelerine yönelik bilanço ve rasyo kültürü tanıtmak, benimsetmek ve yerleştirmek,
• Günümüz ekonomisinde çokça gündeme gelen ortaklık ve satın alma durumlarında firma özsermaye değerini ve defter değerini yukarı çekecek önemli parametrelerden finansal rasyoları bilinçli yönetmeyi KOBİ kültürü olarak sunmak.

Ülkeler

Firmaların bilançoların ithalat ve ihracat kalemlerinde yer alan ülkelerin bir kısmı global yaptırımlara söz konusu ülkeler olabilmektedir. Çok iyi performansa sahip KOBİ nin cirosunun % 2-3’ünü bile oluşturmayan bir ithalat ya da ihracat ülkesi firmanın gerek bankalar ve gerekse muhtemel ihracat yaptığı ülkeler açısından zaman içerisinde kendi aleyhine yaptırım ve kısıtlamalara neden olabilir.

BCD bu çerçevede şu hizmetleri sunmaktadır:

• Firmaların yukarda bahsi edilen risklerden kaçınması ve etkin yönetmesine yönelik çözüm ve öneriler getirilmesi.